Oblomovka'da Bir Gece

I was in “Oblomovka” tonight !!! 

İngilizce giriş için üzgünüm ancak yine de demek istiyorum “I was in Oblomovka, Ob-Lo-Mov-Ka!!..”  

Ah bir peri masalının içinde, bir masanın etrafını sarmış farklı kültürlerden gelen insanlarla beraber çok başka, çok özel, çok güzel bir akşam geçirdim bu akşam.. 

Sanki başka bir alemdeydim…

Okurken gözümde canlandırmakta zorlandığım, yaptıklarını anlamakta güçlük çektiğim Oblomov’un Oblomovka’sında, kitabın tam orta yerindeydim…

- Hikayenin Başlangıcı -

Tamam haydi baştan başlayalım nitekim farkındayım bende en az Oblomov kadar anlaşılmazım şuanda. Evet hikaye şöyle efenim;

Burada ara ara yazılarımın arasına da serpiştirdiğim gibi Rusya’ya çok seyahat ediyorum ve elbette yine Rusya’dayım. Tam şuan da dışarda muhteşem bir kar fırtınası var, heryer bembeyaz ve şuan bunu söylüyor olmak bana bile ne kadar tuhaf geliyor olsa da şunu diyebilirim ki -10 derece olmasına rağmen ılık bir hava var dışarıda. Nitekim, -20’leri görünce kar yağışı eşliğindeki -10 oldukça sevimli geliyor insana :)

Öyle ki; her ne kadar şuanda penceremden izlemekle yetinsem de, yarım saat kadar önce donmuş nehrin kıyısında -evet; bir gecede, 6 saat içinde gözümün önünde tüm nehir baya baya dondu- karların arasında yürümenin tadını çıkarıyordum. 

Moskova şehir merkezinin tarihi taş binaları arasında bembeyaz bir örtü, sokakta pek az insan ve bir de siz olduğunuzu hayal edin. Sol yanınızda nehrin donmamış küçücük bir kısmına sığınmış ördek sürüsü, yüzünüze yüzünüze yağsa da teninizde tatlı bir his bırakan kar tanecikleri ve siz. 

- Oblomov ile Göz Göze Gelişimiz -

Öhöm, evet konumuz. Dönelim tabi.

Her neyse bir süredir iş için Rusya’ya sıkça seyahat ediyorum. Bundan önceki seyahatimden -Ağustos- sonra bir akşam üzeri arkadaşımı beklemek için Kadıköy’de zaman öldürürken İş Bankası Yayınevinde, Gonçarov’un Oblomov’u ile göz göze geldik. Bilmem o anda ne oldu bana, içimde beliren ılık bir hissin ardından büyük bir heyecan ile -burada parantez açalım; daha önce bu kitabı hiç duymamıştım, kulağıma bile çalınmamıştı- kitabı edindim ve elimde o anda okumakta olduğum kitabı alelacele bitirip Oblomov’a başladım.

Bilmem içinizde okuyan var mıdır, ama kendisi oldukça zorlayıcı hatta çoğu durumda sıkıcı diyebileceğimiz bir kitap. Hatta o kadar ki, okumaya devam edemeyip yarıda bırakan arkadaşımın sayısı okuyanlardan daha fazla..

Ama benim durumumda; şuan benim en sevdiğim kitaplar arasında diyebilirim. 

Bakmayın öyle ne diyor bu kız diye, aklımı kaçırmadım henüz :)

Bir şekilde kendimi Oblomov’la özdeşleştirdim. Onda olan bazı şeyler bende de vardı ve öyle tatlı da bir kalbe de sahipti ki onu sevmemek mümkün değildi bana soracak olursanız. 

-Oblomovka’da Bir Akşam-

Gelelim bu akşama, yoksa Oblomov’u yazmaya devam edersem bu yazının sonu gelmeyecek. Yine bir iş seyahatinde olduğum ve bütün yıl için planladığımız tüm projeleri başarıyla tamamladığımız için buradaki arkadaşlarımız bir kutlama yemeği organize ettiler; işte bu akşamın peri masalı da böyle başladı.

Gideceğimiz restoranın adının “Oblomov” olduğunu söylediklerinde bu isim tesadüfüne elbetteki çok sevinmiştim. Hatta kitabı okuduğumu ve çok sevdiğimi söylediğimde onlar da çok şaşırdılar. Onlara göre de klasik Rus edebiyatını okumak zor çünkü :) Fakat özellikle Oblomov, sanırım daha bir başka zor. Bilemedim..

Şuan Kadıköy’de de Oblomov adında bir kafe var, bu nedenle ben bu restoran için isimden ötesini beklemiyordum açıkcası; benim için hoş bir tesadüftü sadece. 

Öyle sanıyordum, yanılıyordum, iyiki de yanılıyordum…

Kapıdan girer girmez geldiğimiz binanın en az 100-150 yıllık olduğunu gördüm. Tamam, hala hoş bir tesadüf..

Rusya’da hava çok soğuk olduğu için genelde bir çok binanın, restoranın, kafenin iki girişi oluyor. İlk kapıdan girdikten sonra ufacık bir hol, sonra ikinci kapı. İlk kapıdan girdik; ve hoş bir tasarım. Evet hala normal, çünkü pahalı bir restorandayız. Dizaynın güzel olması beklenen bir şey elbette.

İkinci kapıdan girdik ve ta-ta-ta-tam; vestiyerdeki tatlı mı tatlı amca bizi tamamen ogünlerdeki, yani 1850’lerdeki kıyafetlerden birini giymiş olarak karşıladı. -OMG!!-

Böylece kapıdan girdiğiniz anda, 2016 ilk kapının dışında kalırken kendinizi 1850’lerin atmosferine teslim ediyordunuz. Kim etkilenmez ki bundan??

Nasıl tarif edebilirim bilmiyorum mekanı; masaları, kullandıkları tabloları, her katın kendine has havasını, garsonların kıyafetlerini, her köşe başında sizi karşılayan piyanoların odaya kattığı güzelliği, odanın duvarlarının dört bir yanını kapladıkları çok kalın ve geniş olmayan ancak çok hoş duran tatlı bir yeşile boyanmış rafları, rafların üzerindeki ogünlerden kalmış kitapların verdiği romantik havayı, sizi içine çeken sıcacık bu ortamı nasıl detaylandırabilirim inanın bilmiyorum.

Orası tam bir Oblomovka’ydı; sadece kişinin rahatı ve mutluluğu için düşünülmüş sıcacık bir yuva havası vardı her katmanında, her detayında, hatta menüsündeki alıntısıyla bile..

Sadece restoranın iç dizaynı değil; az öncede dediğim gibi garsonların kıyafetlerinden, piyanonun başına geçip bize leziz yemeklerin yanında müzik ziyafeti çeken piyanistin seçtiği bestelere, sipariş ettiğimiz her yemeğin Oblomovka ölçülerinde oluşundan yemeğin sonuna doğru bizi ziyarete gelen Oblomov’un Agafia’yasına kadar herşey ama herşey sizi kitabın bir parçası haline getiriyordu.

Bir kitap canavarı, kendi için başka ne isteyebilir ki? Hangimiz sevdiğimiz kitapların kahramanları olmayı dilemedik ki, hayalini kurmadık mı defalarca hikayenin bir parçası olmayı?

İşte benim için bu hayallerin biraz da olsa gerçeğe döndüğü böyle sihirli bir akşam oldu bu akşam..

Sihirli, inanılmaz, bulutların üzerinde, süprizlerle dolu hep hatırlanacak çok hoş bir gece.. 

Bütün sene boyunca, defalarca mesailerde kendimi paraladığım, artık sayısını unuttuğum toplantıların, bu maddeyi yapalım ama diğerini yapamayız diye pazarlık üzerine pazarlık yaptığım, yeri gelip yorgunluktan bithap düşüp hastalıkların pençesine düştüğüm, her seyahat öncesi panikle alışverişlere koştuğum, özellikle bu seyahatim öncesinde -20’de ne yapacağım ben diye günlerce endişeden kafayı yediğim bir sürecin böyle bir nokta ile kapanması..

Sihirden, büyüden, rüyadan başka ne olabilir ki.. 

Teşekkürler evren, bana hayatımın en güzel hediyelerinden birini verdin, çok ama çok teşekkürler..

Oblomov'un Huysuz Uşağı :)

Kitaptaki Agafia'yı canlandırdığını sanıyorum.. Bir Rus adeti olarak bize yolluk için meyveli vodka ikram ederken aceleyle çekebildim fotoğrafı, bulanık olmuş ama olsun :)

 

Spotlight - Hı evet bir de döndüm tabi :)

Oh be..

Üzerimdeki Oblomovluğu attım ve döndüm. Uzaklarda değildim aslında hep izlemede idim, ancak biraz kafam dağılmış neresinden başlayacağımı bulamadığım bir dönemden geçiyordum.

Neyse ki şimdi üzerimdeki tozu silkeleme vakti. Yani, sanırım :) 

Yazacak belki de çok şey birikti bu süreçte, ancak kalemi kağıdı veya yeni yüzyılımızın getirdileri itibarı ile bilgisayarı klavyeyi elime almadım diyelim. Şimdi de geriye dönüp bu birikmiş olayları yazmak yanlış geliyor, yanlış demeyelim de büyüsü kaçmış gibi hissediyorum diyelim adına.

O yüzden bugün, daha bir iki saat önce izlediğim bir filmden bahsetmek istiyorum; Spotlight.  (Açıkçası filmin adını Türkçe’ye nasıl çevirdiler veya çevirdiler mi buna dair birşey bilmiyorum, internette de birşeyler bulamadım. Bu nedenle yazının kalanında İngilizce ismi ile devam edeceğim). Bilenleriniz, izleyenleriniz olmuştur belki de.

Filmin yönetmeni Tom McCarty, filmin yazarlığını Josh Singer ile paylaşmış. Konusu; kilisede rahipler tarafından “cinsel istismar”a uğramış çocuklara ait davalarının sümen altı edilmiş hikayesinin olaylardan neredeyse otuz yıl sonra bir gazete tarafından ele alınması ve ortaya çıkartılmaya çalışılması.

Filmin en çarpıcı yanlarından biri ise; gerçek olaylardan uyarlanmış olması.

Film 2015 yapımı, ilgilimi daha ilk günden itibaren çekmesine rağmen malesef ki bir türlü fırsat bulup izleyememiştim. Bugüne kısmetmiş.

Tam bu noktada ufak bir parantez açmak istiyorum, ben okunacak kitapların, izlenecek filmlerin, yapılmak istenen ama sırada bekleyen tüm herşeyin aslında en uygun zamanı beklediklerine yani bu beklemenin aslında olması gerektiği gibi gerçekleştiğine inanırım. Üşengeçlik veya fırsat bulamamak gibi görünse de aslında, herşey kendi en doğru zamanını beklemekte gibi gelir bana. 

Neden böyle bir parantez açtığıma gelecek olursak; son bir haftadır “kadınların uğradığı duygusal şiddet/istismar (Terim olarak: Emotional Abuse diye adlandırılan)” üzerine okumalar yapıyorum. Türkiye’de  bu konu üzerine neredeyse hiç çalışma yapılmamış olmasından kaynaklı, sürekli ingilizce kaynaklar bulup, ilgili kitaplara Türkiye’den erişmeye çalışıyorum. Bu konuda ileride daha detaylı bir yazı yazmayı da planlıyorum, şimdinin konusu değil tabi yine de filmin konusu ile benim okumalarım bir noktada kesişiyor; “istismar - abuse”. 

İstismarın türü ne olursa olsun - cinsel, duygusal, psikolojik ve ekomomik- günün sonunda derdimizi anlatacak kimseler bulamıyoruz. Anlatmak istesek bile toplumda gücü olan kişiler tarafından her zaman örtbas ediliyor. Hatta biz, kendimiz bile görmezden gelebiliyoruz bazen ya da kafamızı o anda “şans eseri” diğer yöne çevirmiş olabiliyoruz. 

İşte film tam da bununla ilgili, yıllar boyu görmediklerimiz veya görmek istemediklerimiz veya görmememiz için üstü kişiler veya kurumlar tarafından kapatılanlar hakkında. 

Takip etmesi zor bir film, çok isim geçiyor ve konuşmalarla dolu. Yani aksiyon beklenecek bir film değil. Filmin süresi iki saat ve filmin iki Oscar’ı var ( Best Motion Picture of the Year ve Best Writing).

Film hakkında çok teknik detay veremem, bu konudaki uzman kişi ben değilim. Ancak izlemenizi muhakkak tavsiye ederim, insanı düşünmeye sevk ediyor. Bilmediğimiz ya da bilip de bilincine varamadığımız bir çok şey oluyor etrafımızda. Bu tarz filmler insana bir bakış açısı katıyor diye düşünüyorum.

Şimdilik böyle, daha fazla iç karartmadan kaçıyorum. Umarım geri dönmek için seçtiğim bu ağır konu içinizi çok sıkmamıştır :)